LOGO VNBET
PHẨM PHỔ HIỀN HẠNH THỨ BA MƯƠI SÁU

      * Phổ Hiền đại Bồ Tát lại bảo chúng hội Bồ Tát rằng:
      Chư Phật Tử! Như trước đã nói, đây chỉ là tùy theo căn khí thích nghi của chúng sanh mà lược nói ít phần cảnh giới của Như Lai.
Tại sao vậy?
       Chư Phật Thế Tôn vì các chúng sanh vô trí làm ác, chấp ngã và ngã sở, chấp trước lấy thân, điên đảo nghi lầm, tà kiến phân biệt, hằng tương ưng với những kiết phược, theo dòng sanh tử, xa đạo Như Lai nên mới xuất thế.
__________________
* Hán bộ quyển thứ 49.

* Trang 191 *
device

       Chư Phật Tử! Tôi không thấy một pháp nào là lỗi lầm lớn như chư Bồ Tát sanh lòng sân với Bồ Tát khác. Tại sao vậy? Vì chư Bồ Tát sanh lòng sân với Bồ Tát khác thời liền thành tựu trăm vạn chướng môn.
       Những gì là trăm vạn chướng môn?
       Chánh là chướng chẳng thấy Bồ Ðề, chướng chẳng nghe chánh pháp, chướng sanh vào thế giới bất tịnh, chướng sanh vào ác thú, chướng sanh vào chỗ nạn, chướng nhiều bịnh tật, chướng bị nhiều hủy báng, chướng sanh các loài ngoan độn, chướng hư mất chánh niệm, chướng khuyết thiếu trí huệ, nhãn chướng, nhĩ chướng, tỹ chướng, thiệt chướng, thân chướng, ý chướng, ác tri thức chướng, ác bạn đảng chướng, chướng thích tu tập Tiểu thừa, chướng thích gần gũi phàm ngu, chướng chẳng tin ưa người có đại oai đức, chướng thích ở chung với người lìa chánh kiến, chướng sanh nhà ngoại đạo, chướng ở cảnh giới ma, chướng rời Phật giáo, chướng chẳng thấy bạn lành, chướng thiện căn gặp nạn, chướng thêm pháp bất thiện, chướng sanh chỗ hạ liệt, chướng sanh biên địa, chướng sanh nhà người ác, chướng sanh trong ác Thần, sanh trong ác Long, ác Dạ Xoa, ác Càn Thát Bà, ác A tu la, ác Ca lâu la, ác Khẩn na la, ác Ma hầu la già, ác La sát, chướng

* Trang 192 *
device

chẳng thích Phật pháp, chướng thích tập việc trẻ con, chướng thích Tiểu thừa, chướng chẳng ưa Ðại thừa, chướng tánh hay kinh sợ, chướng tâm thường lo rầu, chướng ưa thích sanh tử, chướng chẳng chuyên Phật pháp, chướng chẳng thích thấy nghe thần thông tự tại của Phật, chướng chẳng được những căn của Bồ Tát, chướng chẳng thật hành tịnh hạnh của Bồ Tát, chướng thối kiếp thâm tâm của Bồ Tát, chướng chẳng sanh đại nguyện của Bồ Tát, chướng chẳng pháp tâm Nhứt thiết trí, chướng lười biếng đối với Bồ Tát hạnh, chướng chẳng thể trừ sạch các nghiệp, chướng chẳng thể nhiếp thủ đại phước, chướng trí lực chẳng thể sáng lẹ, chướng đoạn trí huệ quảng đại, chướng chẳng hộ trì Bồ Tát hạnh, chướng ưa chê bai lời Nhứt thiết trí, chướng xa lìa chư Phật Bồ Ðề, chướng thích ở cảnh giới ma, chướng chẳng chuyên tu Phật cảnh giới, chướng chẳng quyết định phát hoằng thệ của Bồ Tát, chướng chẳng thích cùng ở với Bồ Tát, chướng chẳng cầu Bồ Tát thiện căn, chướng tánh nhiều nghi ngờ, chướng tâm thường ngu tối, chướng chẳng chịu xả vì không thể thật hành hạnh thí bình đẳng của Bồ Tát, chướng sanh phá giới vì chẳng giữ được Phật giới, chướng khởi ngu si não hại sân hận vì chẳng vào được môn kham nhẫn, chướng sanh lười

* Trang 193 *
device

 biếng vì chẳng thể thật hành Bồ Tát đại tinh tấn, chướng khởi tán loạn vì chẳng thể được những tam muội, chướng sanh ác huệ vì chẳng tu Bát nhã ba la mật, chướng ở trong xứ phi xứ chẳng thiện xảo, chướng ở trong sự độ sanh không phương tiện, chướng ở trong Bồ Tát trí huệ chẳng hay quán sát, chướng ở trong pháp Bồ Tát xuất ly chẳng hay rõ biết, chướng mắt như sanh manh vì chẳng thành tựu Bồ Tát mười thứ mắt quảng đại, chướng miệng như dê câm vì tai chẳng nghe pháp vô ngại, chướng tỹ căn hư hoại vì chẳng đủ tướng hảo, chướng thành tựu thiệt căn vì chẳng thể biện rõ ngôn của chúng sanh, chướng thành tựu thân căn vì khinh tiện chúng sanh, chướng thành tựu ý căn vì tâm nhiều cuồng loạn, chướng thành tựu thân nghiệp vì chẳng giữ ba thứ luật nghi, chướng thành tựu ngữ nghiệp vì hằng khởi bốn thứ tội lỗi, chướng thành tựu ý nghiệp vì nhiều tham sân tà kiến, chướng tặc tâm cầu pháp, chướng đoạn tuyệt cảnh giới Bồ Tát, chướng ở trong pháp Bồ Tát dũng mãnh sanh tâm thối khiếp, chướng ở trong đạo Bồ Tát xuất ly sanh lòng biếng trễ, chướng ở trong môn Bồ Tát trí huệ quang minh sanh lòng thôi dứt, chướng  ở trong Bồ Tát niệm lực sanh lòng liệt nhược, chướng ở trong Như Lai giáo pháp chẳng hay trụ trì, chướng ở

* Trang 194 *
device

 nơi đạo Bồ Tát ly sanh chẳng hay thân cận, chướng chẳng hay tu tập  đạo Bồ Tát không hư mất, chướng tùy thuận chánh vị Nhị thừa, chướng xa lìa chủng tánh tam thế Phật và Bồ Tát.
      Chư Phật Tử! Nếu Bồ Tát đối với Bồ Tát mà sanh một tâm sân thời thành tựu trăm vạn chướng môn như vậy. Tôi chẳng thấy có một pháp nào lỗi ác lớn như chư Bồ Tát sanh lòng sân với Bồ Tát khác. Vì thế nên chư đại Bồ Tát muốn mau đầy đủ hạnh Bồ Tát phải siêng tu mười pháp:
      Một là tâm chẳng xa bỏ tất cả chúng sanh. Hai là đối với chư Bồ Tát xem như Phật. Ba là trọn chẳng hủy báng tất cả Phật pháp. Bốn là biết các quốc độ không có cùng tận. Năm là rất có lòng tin mến nơi Bồ Tát hạnh. Sáu là chẳng bỏ tâm bình đẳng hư không pháp giới Bồ Ðề. Bảy là quán sát Bồ Ðề nhập Như Lai lực. Tám là siêng năng tu tập vô ngại biện tài. Chín là giáo hóa chúng sanh không nhàm mỏi. Mười là trụ nơi tất cả thế giới không tâm nhiễm trước.
      Chư Phật Tử! Ðại Bồ Tát an trụ trong mười pháp này rồi thời có thể đầy đủ mười thứ thanh tịnh:
      Một là thông đạt thậm thâm pháp thanh tịnh. Hai là thân cận thiện tri thức thanh tịnh. Ba là hộ trì chư Phật pháp thanh tịnh. Bốn là liễu đạt hư

* Trang 195 *
device

 không giới thanh tịnh. Năm là thâm nhập pháp giới thanh tịnh. Sáu là quán sát vô biên tâm thanh tịnh. Bảy là cùng Bồ Tát đồng thiện căn thanh tịnh. Tám là chẳng chấp trước các kiếp thanh tịnh. Chín là quán sát tam thế thanh tịnh. Mười là tu hành tất cả những Phật pháp thanh tịnh.
       Chư Phật Tử! Ðại Bồ Tát trụ nơi mười pháp này rồi thời đầy đủ mười thứ trí quảng đại:
       Một là trí biết tất cả tâm hành của chúng sanh. Hai là trí biết tất cả nghiệp báo của chúng sanh. Ba là trí biết tất cả Phật pháp. Bốn là trí biết lý thú thâm mật của tất cả Phật pháp. Năm là trí biết tất cả môn đà la ni. Sáu là trí biết tất cả văn tự biện tài. Bảy là trí biết tất cả ngôn ngữ âm thanh từ biện thiện xảo của chúng sanh. Tám là trí hiện thân mình ở khắp trong tất cả thế giới. Chín là trí hiện ảnh tượng mình ở khắp trong tất cả chúng hội đạo tràng. Mười là trí ở nơi tất cả chỗ thọ sanh đều đầy đủ Nhứt thiết trí.
       Chư Phật Tử! Ðại Bồ Tát trụ trong mười trí này rồi thời được mười thứ phổ nhập:
       Một là tất cả thế giới vào một lỗ lông, một lỗ lông vào tất cả thế giới. Hai là tất cả thân chúng sanh vào một thân, một thân vào tất cả thân chúng sanh. Ba là tất cả kiếp vào một niệm, một niệm

* Trang 196 *
device

vào tất cả kiếp. Bốn là tất cả Phật pháp vào một pháp, một pháp vào tất cả Phật pháp. Năm là bất khả thuyết xứ vào một xứ, một xứ vào bất khả thuyết xứ. Sáu là bất khả thuyết căn vào một căn, một căn vào bất khả thuyết căn. Bảy là tất cả căn vào phi căn, phi căn vào tất cả căn. Tám là tất cả tưởng vào một tưởng, một tưởng vào tất cả tưởng. Chín là tất cả ngôn âm vào một ngôn âm, một ngôn âm vào tất cả ngôn âm. Mười là tất cả tam thế vào một thế, một thế vào tất cả tam thế.
        Chư Phật Tử! Ðại Bồ Tát quán sát như vậy rồi thời an trụ mười tâm thắng diệu:
        Một là an trụ tâm thắng diệu tất cả thế giới ngữ ngôn phi ngữ ngôn. Hai là an trụ tâm thắng diệu tất cả chúng sanh tưởng niệm không chỗ y chỉ. Ba là an trụ tâm thắng diệu rốt ráo hư không giới. Bốn là an trụ tâm thắng diệu vô biên pháp giới. Năm là an trụ tâm thắng diệu tất cả Phật pháp thâm mật. Sáu là an trụ tâm thắng diệu pháp thậm thâm vô sai biệt. Bảy là an trụ tâm thắng diệu trừ diệt tất cả nghi lầm. Tám là an trụ tâm thắng diệu tất cả thế bình đẳng vô sai biệt. Chín là an trụ tâm thắng diệu tam thế chư Phật bình đẳng. Mười là an trụ tâm thắng diệu tất cả Phật lực vô lượng.
      Chư Phật Tử! Ðại Bồ Tát an trụ mười tâm

* Trang 197 *
device

thắng diệu này rồi thời được mười thứ Phật pháp thiện xảo trí:
       Một là trí thiện xảo liễu đạt và xuất sanh Phật pháp thậm thâm quảng đại. Hai là trí thiện xảo tuyên thuyết các thứ Phật pháp. Ba là trí thiện xảo chứng nhập Phật pháp bình đẳng. Bốn là trí thiện xảo minh liễu Phật pháp sai biệt. Năm là trí thiện xảo ngộ giải Phật pháp vô sai biệt. Sáu là trí thiện xảo thâm nhập trang nghiêm Phật pháp. Bảy là trí thiện xảo một phương tiện vào Phật pháp. Tám là trí thiện xảo vô lượng phương tiện vào Phật pháp. Chín là trí thiện xảo biết vô biên Phật pháp vô sai biệt. Mười là trí thiện xảo dùng tự tâm tự lực không thối chuyển nơi tất cả Phật pháp.
       Chư Phật Tử! Ðại Bồ Tát nghe pháp này rồi đều phải phát tâm cung kính thọ trì. Vì đại Bồ Tát thọ trì pháp này ít tốn công lực mà mau được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều được đầy đủ tất cả Phật pháp, đều bằng với tam thế Phật pháp.
        Bấy giờ do thần lực của Phật, do pháp như vậy, mười phương đều có mười bất khả thuyết trăm ngàn ức na do tha Phật sát vi trần số thế giới chấn động sáu cách, mưa mây tất cả hoa hơn hẳn chư Thiên, và mây hương, mây hương bột, y, lọng, tràng, phan, ma ni bửu v.v… và cùng mây tất cả đồ

* Trang 198 *
device

trang nghiêm. Mưa mây những kỹ nhạc, mây chư Bồ Tát, mây bất khả thuyết sắc tướng của Như Lai, mây bất khả thuyết khen ngợi Ðức Như Lai:
       Lành thay! Lại mưa mây âm thanh của Như Lai tràn đầy cả pháp giới, mây bất khả thuyết thế giới trang nghiêm, mây bất khả thuyết tăng trưởng Bồ Ðề, mây bất khả thuyết quang minh chiếu diệu, mây bất khả thuyết thần lực thuyết pháp.
       Như ở thế giới này thấy Ðức Như Lai thành Ðẳng Chánh Giác nơi Bồ Ðề tràng dưới cội Bồ Ðề trong Bồ Tát cung điện diễn thuyết pháp này, tất cả thế giới trong mười phương cũng đều như vậy.
      Bấy giờ do thần lực của Phật, do pháp như vậy, mười phương đều qua khỏi ngoài mười bất khả thuyết Phật sát vi trần số thế giới, có mười Phật sát vi trần số đại Bồ Tát đến cõi này, đông đầy khắp mười phương, đồng nói rằng:
      Lành thay! Lành thay! Phật tử Phổ Hiền có thể nói thâm pháp thọ ký thệ nguyện rất lớn của Như Lai.
      Phật tử! Chúng tôi tất cả đồng hiệu là Phổ Hiền đều từ thế giới Phổ Thắng nơi đức Phổ Tràng Tự Tại Như Lai mà đến cõi này, đều nhờ thần lực của Phật, diễn thuyết pháp này ở tất cả chỗ, tất cả đều bình đẳng như chỗ đã nói nơi

* Trang 199 *
device

chúng hội này không có thêm bớt. Chúng tôi đều thừa oai thần của Phật đến đạo tràng này chứng minh cho Phật tử.
       Như tại đạo tràng này, chúng tôi mười Phật sát vi trần số đại Bồ Tát đến chứng minh, trong tất cả thế giới ở mười phương cũng đều như vậy.
      Bấy giờ Phổ Hiền đại Bồ Tát do thần lực của Phật, do sức thiện căn của mình, quán sát mười phương đến cả pháp giới, muốn khai thị Bồ Tát hạnh, muốn tuyên thuyết Bồ Ðề giới của Như Lai, muốn nói đại nguyện giới, muốn nói tất cả thế giới kiếp số, muốn thuyết minh chư Phật tùy thời nghi mà xuất thế, muốn nói Như Lai tùy chúng sanh căn cơ thuần thục mà xuất hiện cho họ cúng dường, muốn nói rõ Ðức Như Lai xuất thế chẳng uổng công, muốn nói rõ đã gieo thiện căn tất được quả báo, muốn thuyết minh đại oai đức Bồ Tát vì tất cả chúng sanh mà hiện hình thuyết pháp cho họ khai ngộ, nên nói kệ rằng:
Phật tử phải hoan hỷ 
Bỏ lìa những chướng cái 
Nhứt tâm cung kính nghe 
Hạnh nguyện của Bồ Tát 
Thưở xưa, chư Bồ Tát 
Tối Thắng Nhơn Sư Tử

* Trang 200 *
device

Như kia đã tu hành 
Tôi sẽ tuần tự nói 
Cũng nói những kiếp số 
Thế giới và các nghiệp 
Và đến đấng Vô Ðẳng 
Ở đó mà xuất thế 
Quá khứ Phật như vậy 
Ðại nguyện mà xuất thế 
Thế nào vì chúng sanh 
Diệt trừ những khổ não. 
Tất cả Luận Sư Tử 
Tiếp nối tu đã mãn 
Ðược Phật bình đẳng pháp 
Cảnh giới nhứt thiết trí 
Thấy ở đời quá khứ 
Tất cả Nhơn Sư Tử 
Phóng lưới đại quang minh 
Chiếu khắp mười phương cõi 
Tư duy phát nguyện này: 
Ta sẽ làm Thế Ðăng 
Ðầy đủ Phật công đức 
Thập lực, Nhứt thiết trí 
Tất cả các chúng sanh 
Quá nặng tham, sân, si.

* Trang 201 *
device

Ta sẽ đều cứu thoát 
Khiến diệt khổ ác đạo 
Phát thệ nguyện như vậy 
Kiên cố không thối chuyển 
Tu đủ hạnh Bồ Tát 
Ðược mười vô ngại lực 
Thệ nguyện như vậy rồi 
Tu hành không thối khiếp 
Chỗ làm đều không luống 
Hiệu là Luận Sư Tử 
Ở trong một Hiền kiếp 
Ngàn Phật hiện ra đời 
Phổ nhãn của chư Phật 
Tôi sẽ thứ đệ nói 
Như trong một hiền kiếp 
Vô lượng kiếp cũng vậy 
Chỗ làm Phật vị lai 
Tôi sẽ phân biệt nói 
Như một Phật sát chủng 
Vô lượng cõi cũng vậy 
Ðấng Thập Lực vị lai 
Công hạnh, nay tôi nói 
Phật xuất thế kế nhau 
Tùy nguyện tùy danh hiệu

* Trang 202 *
device

Tùy kia được thọ ký 
Tùy kia trụ thọ mạng 
Tùy chánh pháp đã tu 
Chuyên cầu đạo vô ngại 
Tùy chúng sanh được độ 
Chánh pháp trụ thế gian 
Tùy Phật độ đã tịnh 
Chúng sanh và pháp luân 
Diễn thuyết thời phi thời 
Thứ đệ độ quần sanh 
Tùy nghiệp của chúng sanh 
Chỗ làm và tin hiểu 
Thượng, trung, hạ chẳng đồng 
Ðộ họ khiến tu tập 
Vào nơi trí như vậy 
Tu những hạnh tối thắng 
Thường làm nghiệp Phổ Hiền 
Rộng độ các quần sanh 
Thân nghiệp không chướng ngại 
Ngữ nghiệp đều thanh tịnh 
Ý hành cũng thanh tịnh 
Tam thế đều vậy cả 
Bồ Tát tu như vậy 
Rốt ráo đạo Phổ Hiền

* Trang 203 *
device

Xuất sanh trí thanh tịnh 
Chiếu khắp cả pháp giới 
Những kiếp đời vị lai 
Cõi nước bất khả thuyết 
Một niệm đều biết rõ 
Nơi đó không phân biệt 
Hành giả hay xu nhập 
Bực tối thắng như vậy 
Những pháp Bồ Tát này 
Tôi sẽ nói phần ít 
Trí huệ vô biên tế 
Thông đạt Phật cảnh giới 
Tất cả đều khéo vào 
Chỗ làm chẳng thối chuyển 
Ðầy đủ huệ Phổ Hiền 
Viên mãn nguyện Phổ Hiền 
Vào nơi trí vô đẳng 
Tôi sẽ nói hạnh đó 
Ở trong một vi trần 
Ðều thấy các thế giới 
Chúng sanh nếu ai nghe 
Mê loạn tâm nghi cuồng 
Như ở một vi trần 
Tất cả trần cũng vậy

* Trang 204 *
device

Thế giới đều vào trong 
Bất tư nghì như vậy 
Trong mỗi trần đều có 
Thập phương tam thế pháp 
Cõi loài đều vô lượng 
Ðều hay phân biệt biết 
Trong mỗi trần đều có 
Vô lượng những cõi Phật 
Chủng loại đều vô lượng 
Nơi một trần đều biết 
Trong pháp giới chỗ có 
Nhiều thứ những dị tướng 
Các loài đều sai khác 
Ðều hay phân biệt rõ 
Thâm nhập trí vi tế 
Phân biệt các thế giới 
Tất cả kiếp thành hoại 
Ðều hay thuyết rõ ràng 
Biết những kiếp dài văn 
Tam thế tức nhứt niệm 
Các hạnh đồng, chẳng đồng 
Ðều hay phân biệt rõ 
Vào sâu các thế giới 
Rộng lớn, chẳng rộng lớn

* Trang 205 *
device

Một thân vô lượng cõi 
Một cõi vô lượng thân 
Trong mười phương chỗ có 
Những thế giới dị loại 
Rộng lớn vô lượng tướng 
Tất cả đều được biết 
Trong tất cả tam thế 
Vô lượng các quốc độ 
Ðầy đủ trí thậm thâm 
Ðều biết kia thành bại 
Mười phương các thế giới 
Có thành hoặc có hoại 
Bất khả thuyết như vậy 
Hiền đức đều sâu rõ 
Hoặc có những quốc độ 
Nhiều loại đất nghiêm sức 
Các loài cũng trang nghiêm 
Ðây do nghiệp thanh tịnh 
Hoặc có các thế giới 
Vô lượng thứ tạp nhiễm 
Ðây do chúng sanh cảm 
Tất cả đúng như nghiệp 
Vô lượng vô biên cõi 
Rõ biết tức một cõi

* Trang 206 *
device

Vào các cõi như vậy 
Số đó chẳng biết được 
Tất cả các thế giới 
Ðều vào trong một cõi 
Thế giới chẳng là một 
Lại cũng không tạp loạn 
Thế giới có ngửa úp 
Hoặc cao hoặc lại thấp 
Ðều là chúng sanh tưởng 
Ðều hay phân biệt biết 
Những thế giới rộng rãi 
Vô lượng và vô biên 
Biết nhiều thứ là một 
Biết một là nhiều thứ 
Các Phật tử Phổ Hiền 
Ðều dùng trí Phổ Hiền 
Biết rõ số các cõi 
Số đó không ngằn mé.
Biết thế giới như hóa 
Cõi hóa, chúng sanh hóa 
Pháp hóa, chư Phật hóa 
Tất cả đều rốt ráo 
Tất cả các thế giới 
Cõi vi tế, cõi lớn

* Trang 207 *
device

Nhiếu thứ trang nghiêm lạ 
Ðều do nghiệp gây nên 
Vô lượng chư Phật tử 
Khéo học nhập pháp giới 
Thần thông lực tự tại 
Cùng khắp cả mười phương 
Kiếp bằng số chúng sanh 
Nói tên những cõi đó 
Cũng chẳng nói hết được 
Chỉ trừ Phật khai thị 
Thế giới và Như Lai 
Những danh hiệu sai khác 
Trải qua vô lượng kiếp 
Nơi đó chẳng thể hết 
Huống là trí tối thắng 
Tam thế những Phật pháp 
Từ nơi pháp giới sanh 
Ðầy khắp Như Lai địa 
Niệm thanh tịnh vô ngại 
Huệ vô biên vô ngại 
Phân biệt nói pháp giới 
Ðược đến nơi bĩ ngạn 
Quá khứ những thế giới  
Quảng đại và vi tế

* Trang 208 *
device

Tu tập chỗ trang nghiêm 
Một niệm đều biết được 
Bực Sư Tử trong người 
Tu tập những hạnh Phật 
Thành bực Ðẳng Chánh Giác 
Thị hiện những tự tại 
Như vậy đời vị lai 
Thứ đệ vô lượng kiếp 
Có bao nhiêu Như Lai 
Bồ Tát đều biết được 
Có bao nhiêu hạnh nguyện 
Có bao nhiêu cảnh giới 
Như vậy siêng tu hành 
Trong đó thành Chánh giác 
Cũng biết chúng hội kia 
Thọ mạng hóa chúng sanh 
Dùng các pháp môn này 
Vì chúng chuyển pháp luân 
Bồ Tát biết như vậy 
Trụ bực Phổ Hiền hạnh 
Trí huệ đều rõ ràng 
Xuất sanh tất cả Phật 
Ðời hiện tại hiện có 
Tất cả những Phật độ

* Trang 209 *
device

Vào sâu những cõi này 
Thông đạt nơi pháp giới 
Trong những thế giới kia 
Hiện tại tất cả Phật 
Nơi pháp được tự tại 
Ngôn luận không chỗ ngại 
Cũng biết chúng hội kia 
Sức tịnh độ ứng hóa 
Tận vô lượng ức kiếp 
Thường tư duy việc này 
Ðức Ðiều Ngự Thế Tôn 
Chỗ có oai thần lực 
Tạng trí tuệ vô tận 
Tất cả đều được biết 
Xuất sanh mắt vô ngại 
Nhĩ tỷ thân vô ngại 
Lưỡi rộng dài vô ngại 
Hay khiến chúng hoan hỷ 
Tâm tối thắng vô ngại 
Rộng lớn khắp thanh tịnh 
Trí huệ khắp tràn đầy 
Ðều biết pháp tam thế 
Khéo học tất cả hóa 
Cõi hóa, chúng sanh hóa

* Trang 210 *
device

Thế hóa, điều phục hóa 
Rốt ráo hóa bĩ ngạn 
Thế gian những sai khác 
Ðều do nơi tưởng trụ 
Nhập Phật phương tiện trí 
Nơi đây đều biết rõ 
Bất khả thuyết chúng hội 
Mỗi mỗi vì hiện thân
Ðều khiến thấy Như Lai 
Ðộ thoát vô biên chúng 
Trí chư Phật rất sâu 
Như mặt nhựt hiện ra 
Trong tất cả cõi nước 
Hiển hiện khắp không dứt 
Rõ thấu các thế gian 
Giả danh không có thiệt 
Chúng sanh và thế giới 
Như mộng như quang ảnh 
Nơi các pháp thế gian 
Chẳng sanh chấp phân biệt 
Người khéo rời phân biệt 
Cũng chẳng thấy phân biệt 
Vô lượng vô số kiếp 
Hiểu đó tức một niệm

* Trang 211 *
device

Biết niệm cũng vô niệm 
Như vậy thấy thế gian 
Vô lượng các cõi nước 
Một niệm đều siêu việt 
Trải qua vô lượng kiếp 
Chẳng động nơi bổn xứ 
Bất khả thuyết những kiếp 
Tức là khoảng giây lát 
Chẳng thấy dài và vắn 
Rốt ráo pháp sát na 
Tâm trụ nơi thế gian 
Thế gian trụ nơi tâm 
Nơi đây chẳng vọng khởi 
Phân biệt hai, chẳng hai 
Chúng sanh, thế giới kiếp, 
Chư Phật và Phật pháp 
Tất cả như huyễn hóa 
Pháp giới đều bình đẳng 
Ở khắp mười phương cõi 
Thị hiện vô lượng thân 
Biết thân từ duyên khởi 
Rốt ráo không chỗ chấp 
Y nơi trí vô nhị 
Xuất hiện Nhơn Sư Tử

* Trang 212 *
device

Chẳng chấp pháp vô nhị 
Biết không hai, chẳng hai 
Rõ biết các thế gian 
Như dương diệm như ảnh 
Như vang cũng như mộng 
Như huyễn như biến hóa 
Tùy thuận nhập như vậy 
Chỗ sở hành chư Phật 
Thành tựu trí Phổ Hiền 
Chiếu khắp thâm pháp giới 
Chúng sanh, cõi, nhiễm trước 
Tất cả đều bỏ lìa 
Mà khởi tâm đại bi 
Tịnh khắp các thế gian 
Bồ Tát thường chánh niệm 
Luận sư tử diệu pháp 
Thanh tịnh như hư không
Mà khởi đại phương tiện 
Thấy thế gian mê đảo 
Phát tâm đều cứu độ 
Sở hành đều thanh tịnh 
Cùng khắp các thế giới.
Chư Phật và Bồ Tát 
Phật pháp thế gian pháp

* Trang 213 *
device

Nếu thấy tánh chơn thiệt 
Tất cả vô sai biệt 
Như Lai tạng pháp thân 
Vào khắp trong thế gian 
Dầu ở tại thế gian 
Mà không nhiễm thế pháp 
Ví như nước trong sạch 
Ảnh tượng không lai khứ 
Pháp thân khắp thế gian 
Nên biết cũng như vậy 
Rời nhiễm trước như vậy 
Thân thế đều thanh tịnh 
Lặng dừng như hư không 
Tất cả không có sanh 
Biết thân là vô tận 
Không sanh cũng không diệt 
Chẳng thường chẳng vô thường 
Thị hiện các thế gian 
Trừ diệt các tà kiến 
Khai thị nơi chánh kiến 
Pháp tánh không lai khứ 
Chẳng chấp ngã, ngã sở.
Thí như nhà huyễn thuật 
Huyễn hiện các sự vật 

 

* Trang 214 *
device

Không từ đâu sự đến 
Sự đi không về đâu 
Huyễn tánh chẳng hữu lượng
Cũng chẳng phải vô lượng 
Ở trong đại chúng kia 
Thị hiện lượng vô lượng 
Dùng tâm tịch định này 
Tu tập những thiện căn 
Xuất sanh tất cả Phật 
Chẳng lượng, chẳng vô lượng 
Hữu lượng và vô lượng 
Thảy đều là vọng tưởng 
Thấu rõ tất cả loài 
Chăng chấp lượng vô lượng 
Pháp thậm thâm của Phật 
Rộng lớn rất tịch diệt 
Trí thậm thâm vô lượng 
Biết các loài thậm thâm 
Bồ Tát lìa mê đảo 
Tâm tịnh thường tương tục 
Khéo dùng sức thần thông 
Ðộ vô lượng chúng sanh. 
Kẻ chưa an khiến an 
Ðã an chỉ đạo tràng

* Trang 215 *
device

Khắp pháp giới như vậy 
Nơi tâm không chấp trước 
Chẳng trụ nơi thiệt tế 
Chẳng nhập nơi Niết Bàn 
Khắp thế gian như vậy 
Khai ngộ các quần sanh 
Pháp số chúng sanh số 
Biết rõ mà chẳng chấp 
Khắp mưa những pháp vũ 
Nhuận đầy cả thế gian 
Ở khắp các thế giới 
Niệm niệm thành Chánh giác 
Mà tu hạnh Bồ Tát 
Chưa từng có thối chuyển 
Thế gian các thứ thân 
Tất cả đều biết rõ 
Biết thân pháp như vậy 
Thời được thân chư Phật 
Biết khắp các chúng sanh 
Những kiếp và những cõi 
Mười phương không bờ mé 
Biển trí đều nhập cả 
Thân chúng sanh vô lượng 
Vì họ mà hiện thân

* Trang 216 *
device

Thân của Phật vô luợng 
Người trí đều xem thấy 
Trong một niệm biết rõ 
Chư Như Lai xuất hiện 
Trải qua vô lượng kiếp 
Ca ngợi không thể hết 
Chư Phật hay hiện thân   
Xứ xứ nhập Niết Bàn 
Trong một niệm vô lượng 
Xá Lợi đều sai khác 
Ðời vị lai như vậy 
Có ai cầu Phật quả 
Tâm Bồ Ðề vô lượng 
Trí quyết định đều biết 
Trong tam thế như vậy 
Có bao nhiêu Như Lai 
Tất cả đều biết được 
Gọi trụ hạnh Phổ Hiền 
Phân biệt biết như vậy 
Vô lượng các hạnh địa 
Vào nơi chỗ trí huệ 
Pháp đó chẳng thối chuyển 
Trí vi diệu rộng lớn 
Thâm nhập cảnh Như Lai

* Trang 217 *
device

Nhập rồi chẳng thối chuyển 
Gọi là Phổ Hiền huệ 
Tất cả đấng Tối Thắng 
Vào khắp cảnh giới Phật 
Tu hành chẳng thối chuyển 
Ðược Vô thượng Bồ Ðề 
Tâm vô lượng vô biên 
Những nghiệp đều sai khác 
Ðều do tưởng huệ nhóm 
Bình đẳng đều biết rõ 
Nhiễm ô, chẳng nhiễm ô
Tâm học, tâm vô học 
Bất khả thuyết những tâm 
Trong mỗi niệm đều biết 
Biết rõ chẳng một hai 
Chẳng nhiễm cũng chẳng tịnh 
Cũng lại không tạp loạn  
Ðều từ tâm tưởng sanh 
Ðều thấy rõ như vậy 
Tất cả các chúng sanh 
Tâm tưởng đều chẳng đồng 
Khởi các thứ thế gian 
Dùng phương tiện như vậy 
Tu những hạnh tối thắng

* Trang 218 *
device

Từ Phật pháp hóa sanh 
Ðược gọi là Phổ Hiền 
Chúng sanh đều vọng khởi 
Tưởng lành, dữ, các loài 
Do đây hoặc sanh Thiên 
Hoặc bị đọa địa ngục 
Bồ Tát quán thế gian 
Do nghiệp vọng tưởng sanh 
Vì vọng tưởng vô biên 
Thế gian cũng vô lượng 
Tất cả các quốc độ 
Lưới vọng tưởng hiện ra 
Vì phương tiện lưới huyễn 
Một niệm đều vào được 
Nhãn, nhĩ, tỷ, thiệt, thân 
Ý căn cũng như vậy 
Thế gian tưởng sai khác 
Bình đẳng đều hay vào.
Mỗi mỗi cảnh giới nhãn 
Vô lượng nhãn đều vào 
Những thứ tánh sai biệt 
Vô lượng bất khả thuyết 
Chỗ thấy vô sai biệt 
Cũng lại không tạp loạn

* Trang 219 *
device

Ðều tùy nơi tự nghiệp 
Thọ dụng quả báo đó 
Sức Phổ Hiền vô lượng 
Ðều biết tất cả kia 
Tất cả cảnh giới nhãn 
Ðại trí đều hay nhập 
Các thế gian như vậy 
Ðều hay phân biệt biết 
Mà tu tất cả hạnh 
Cũng lại không thối chuyển 
Phật thuyết, chúng sanh thuyết 
Nhẫn đến quốc độ thuyết 
Tam thế thuyết như vậy 
Ðều rõ biết tất cả 
Vị lai trong quá khứ 
Hiện tại trong vị lai 
Tam thế lẫn thấy nhau 
Mỗi mỗi đều rõ ràng 
Như vậy vô lượng thứ 
Khai ngộ các thế gian
Nhứt thiết trí phương tiện 
Biên tế bất khả đắc.

* Trang 220 *
device

 
Trí Tịnh Toàn Tập - Tập 3 - Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm