LOGO VNBET

KINH CỨU LA ĐÀN HẦU
(Chỉ cách tế lễ gây thêm tội báo và cách tế lễ gây phúc báo cao thượng, cách tế lễ mê tín và cách tế lễ không mê tín).


*


         Tôi nghe như vầy: Một thời đức Phật ở tại nước Câu Tát La cùng chúng đại Tỷ-kheo 1.250 người đông đủ.
         Sau khi du hóa nhân gian, Phật đến nghỉ tại rừng Thi xá bà thuộc phía bắc thôn của người Bà-la-môn tên Khư Nậu Bà Đề. Thôn này giàu vui, nhân dân đông đúc, có vườn bơi có hồ tắm, cây cối mát mẻ, do vua Ba Tư Nặc phong cho người Bà-la-môn tên Cứu La Đàn Đầu để làm phần đất cư trú tu hành (1).
          Ông cứu La Đàn Đầu, từ 7 đời trở lại, cha mẹ đều chân chánh không bị ai khinh dể, ông lại là người học thông 3 bộ sách ngoại đạo, đọc tụng thông suốt, cho đến hết thảy kinh sách giữa đời dầu u vi khó hiểu ông cũng tinh luyện rõ ràng. Ông còn giỏi về tướng pháp đại nhân, đoán thời tiết tốt xấu, rành nghi lễ tế tự, và thường truyền dạy cho 500 đệ tử không hề phế bỏ.
 
 
 

(1) Phần đất này là phạm phần, vua cắt cho người Bà-â-môn ở tu hành và lo việc tế lễ trong nước.

* Trang 268 *
device

Hôm đó ông Cứu La Đàn Đầu đang soạn sửa thiết một lễ đại tế với 500 con bò đực, 500 bò cái, 500 con nghé đực, 500 con nghé cái, 500 con dê con, 500 con dê thiến, thì các Bà-la-môn, trưởng giả, cư sĩ trong thôn nhân nghe có đức Sa-môn Cù Đàm đã xuất gia thành đạo và đi du hóa, vừa từ nước Câu Tát La đến nghỉ tại rừng Thi Xá Bà, đại danh của Ngài đã lan khắp thiên hạ, Ngài là bậc Như Lai chí chơn đẳng chánh giác, đầy đủ 10 hiệu, tự mình tu chứng ở giữa hàng chư thiên nhân loại, thiên ma, đạo sĩ, Bà-la-môn và còn thuyết pháp cho mấy hạng ấy nghe, lời nào lời ấy thảy đều chân chánh, nghĩa lý đầy đủ, giới hạnh thanh tịnh. Bậc chân nhân như thế, rất nên đến yết kết, vậy chúng ta hãy cùng đi đến đó. Họ bàn tán nhau như vậy, rồi từng toán lũ lượt đi đến chỗ Phật.
          Ông Cứu La Đàn Đầu đang đứng trên lầu cao nom thấy dân chúng kéo từng đoàn lũ lượt, quay hỏi người hầu: “Mấy người ấy họ đi đâu? Có duyên cớ gì?” Người hầu đáp: “Họ nghe có đức Sa-môn Cù Đàm vừa đến nghỉ tại rừng Thi Xá Bà , nên muốn đi đến đó bái yết hỏi han”. Cứu La Đàn Đầu bảo: “Người hãy đến nói họ chờ chốc lát để ta cùng đi với:.    
          Cứu La Đàn Đầu liền trở xuống lầu, đứng ngay cửa giữa, tại phía ngoài cửa có 500 người đến giúp thiết đại lễ đang ngồi, thấy Cứu La Đàn Đầu họ đều đứng dậy, hỏi: “Thưa Đại Bà-la-môn, ngài sắp sửa

* Trang 269 *
device

đi đâu?” Cứu La đáp: “Ta nghe có Sa-môn Cù Đàm là bậc chân nhân danh tiếng, nên muốn đi đến thăm, cũng nghe Cù Đàm có biết 3 cách tế tự và 16 đồ tế chính những người học thức kỳ cựu trong bọn ta chưa hề ai biết. Nay ta thiết lễ đại tế, bò dê đã đủ, ta muốn đến hỏi Cù Đàm cho biết 3 cách tế, 16 đồ tế là gì. Như chúng ta mà biết được cách thức tế tự đó, thì việc chúng ta làm sẽ có công đức lớn lao, tiếng tăm đồn đãi biết mấy”.
          Cả 500 người Bà-la-môn đồng thưa lại: “Đại sư chớ đi, vì đại sư đã có một dòng dõi vẻ vang, cha mẹ, 7 đời chân chánh không bị ai khinh dể, đó là điều chính kia nên đến ngài, chớ ngài không nên đến kia; vả lại đại sư là bậc học thông 3 bộ, đọc tụng trôi chảy, tinh luyện tất cả kinh sách u vi ở đời, giỏi tướng pháp, đoán biết thời tiết tốt xấu, rành nghi lễ tế tự, đó là điều mà kia nên đến ngài, chứ ngài không nên đến kia; và lại đại sư có một dung mạo đoan chính, sắc tướng như Phạm thiên, đó là điều mà kia nên đến ngài, chứ ngài không nên đến kia; và lại đại sư có một sức biện tài lưu loát, nghĩa lý rạch ròi, nói năng hòa nhã, đó là điều mà kia nên đến ngài, chớ ngài không nên đến kia; và lại đại sư cầm đầu cả đại chúng đệ tử đông nhiều, đó là điều mà kia nên đến ngài, chứ ngài không nên đến kia; và lại đại sư thường dạy dỗ cho cả 500 đệ tử Bà-la-môn, đó là điều mà kia nên đến ngài, chứ ngài không nên đến kia; và lại, các học giả 4 phương đều
 

* Trang 270 *
device

đến thụ giáo với ngài bất cứ họ hỏi về pháp tế tự, kỹ thuật, ngài đều giải đáp rành rẽ, đó là điều mà kia nên đến ngài, chứ ngài không nên đến kia; và lại, đại sư giàu có của cải, kho tàng dầy đặc, đó là điều mà kia nên đến ngài, chứ ngài không nên đến kia; và lại đại sư có trí tuệ thông đạt, nói năng lưu loát không hề khiếp sợ, đó là điều mà kia nên đến ngài, chớ ngài không nên đến kia. Tóm lại nếu đại sư đầy đủ 11 điều ấy thì đại sư không nên đến Sa-môm Cù Đàm.
          Cứu La Đàn Đầu đáp: “Qủa có như vậy, theo lời các ngươi nói, ta thật có đủ các công đức đó chứ không phải không. Nhưng các ngươi hãy nghe ta kể công đức của Sa-môn Cù Đàm, để thấy chúng ta cần nên đi đến kia, chứ không phải kia nên đi đến ta. Này, Sa-môn Cù Đàm có cha mẹ 7 đời đều chân chánh không bị ai khinh dể; Sa-môn Cù Đàm có dung mạo đaon chánh, sinh trong dòng Sát-lợi; Sa-môn Cù Đàm sinh trong nhà quyền quí lại bỏ đi xuất gia hành đạo; Sa-môn Cù Đàm thông minh tuyệt chúng, dòng dõi chánh chơn, lại bỏ đi xuất gia hành đạo; Sa-môn Cù Đàm sinh nhà giàu có, quyền lực oai vang, lại bỏ đi xuất gia hành đạo; Sa-môn Cù Đàm đủ các giới luật, hiền thánh, trí tuệ cao tột, nói năng khôn khéo, hòa nhã dịu dàng; Sa-môn Cù Đàm cầm đầu đại chúng đệ tử đông nhiều, Sa-môn Cù Đàm đã diệt sạch lòng ái dục, không còn lo sợ, không bị hoạn nạn, hoan hỷ vui hòa, ai nấy khâm phục, thuyết rành về
 
 

* Trang 271 *
device

hành nghiệp quả báo, không hủy báng đạo khác, thường được vua Ba Tư Nặc, vua Bình Sa lễ bái cúng dường, cho đến các Bà-la-môn danh tiếng như Phật Gìa-la-ta-la, Phạm chí, như Đa-lỵ-giá, như Chủng-đức, như Thủ-già-ma-nạp-đâu-gia-tử, cũng đều đến lễ bái cúng dường; Sa-môn Cù Đàm thường được hàng đệ tử Thanh văn tôn thờ kính lễ cúng dường, hàng chư thiên, quỷ thần cung kính, các dòng Thích chủng, Câu-ly, Minh-minh, Bạt-kỳ, Mạc-la, Tô-ma đều thờ phụng Sa-môn Cù Đàm còn được vua Ba Tư Nặc, vua Bình Sa xin thọ pháp Tam quy Ngũ giới, các Bà-la-môn danh tiếng như Phật-già-la-ta-la cũng xin thọ pháp Tam quy Ngũ giới; đệ tử của Sa-môn Cù Đàm thọ pháp Tam quy Ngũ giới, bất sát, hàng chư thiên, dòng Thích Chủng, Câu-ly v.v…cũng đều xin thọ pháp Tam quy Ngũ giới; Sa-môn Cù Đàm đi đến đâu, ở xóm làng thành quách nào, mọi người đều khuynh tâm cung kính cúng dường; Sa-môn Cù Đàm đến chỗ nào thì chỗ đó kẻ phi nhân, quỉ thần không dám quấy nhiễu; Sa-môn Cù Đàm ddii đến chỗ nào thì chỗ đó nhân dân thấy hào quang sáng, nghe tiếng nhạc trời; Sa-môn Cù Đàm đến chỗ nào, khi đi, ai cũng luyến mộ, khóc lóc tiễn đưa; Sa-môn Cù Đàm lúc mới xuất gia, cả cha mẹ tôn thân ai nấy đều khóc lóc, tiếc nhớ; Sa-môn Cù Đàm đang còn trẻ đã xuất gia, bỏ lại cả đồ trang sức, voi ngựa xe báu, thú ngũ dục, chuổi anh lạc bỏ luôn địa vị Đế vương để xuất gia học đạo, nếu không thì Ngài đã cai trị cả 4
 
 
 
 
 
 

* Trang 272 *
device

châu thiên hạ, thống lãnh nhân dân mà cả chúng ta đây đều thuộc hạ Ngài; Sa-môn Cù Đàm thấu rõ các pháp tắc của Phạm thiên, truyền dạy cho người nghe, và thường qua lại tiếp xúc với Phạm thiên; Sa-môn Cù Đàm hiểu rõ 3 cách tế tự, 16 đồ tế lễ mà chính các vị kỳ cựu trong chúng ta không ai biết; Sa-môn Cù Đàm có đủ 32 tướng tốt đại nhân; Sa-môn Cù Đàm có trí tuệ thông đạt, không bao giờ khiếp sợ. Này quí bạn! Sa-môn Cù Đàm có đủ các điều như vậy chính đã tôn quí hơn ta, huống nay Ngài đến ở tại thôn Khư Nậu Bà Đề này thì Ngài còn lại khách quí của ta nữa, vậy chúng ta nên đến yết kiến thăm hỏi Ngài phải hơn.
          Năm trăm Bà-la-môn kia nghe Cứu La Đàn Đầu kể đến đây, thì lấy làm ngạc nhiên và ca gợi: Kỳ lạ thật! Sa-môn Cù Đàm mà có nhiều công đức như vậy ư? Giả sử chỉ có một điều trong các điều đó, đức Cù Đàm còn không nên đến đây, huống chi có đủ cả. Thôi chúng ta nên kéo nhau tới đó để thăm hỏi”. Cứu La Đàn Đầu đáp: “muốn đi thì đi cho kịp giờ”. Cứu La Đàn Đầu cùng 500 người cỡi xa giá hiệp đoàn với các Bà-la-môn, trưởng lão, cư sĩ trong thôn đang chờ nãy giờ, lũ lượt đi đến rừng Thi Xá Bà.
          Vừa đến nơi, họ đều xuống xe đi bộ đến chỗ Phật, người thì đảnh lễ Phật rồi mới ngồi, người thì chỉ chào hỏi rồi ngồi, người thì chỉ xưng tên mình rồi ngồi, người
 
 
 

* Trang 273 *
device

thì vòng tay cúi đầu rồi ngồi, người thì chỉ lặng lễ ngồi xuống. Khi tất cả đều ngồi lại một bên xong, Cứu La Đàn Đầu mới cung kính bạch Phật: “Thưa Ngài, tôi có điều muốn hỏi, như Ngài cho phép, tôi mới dám hỏi”. Phật dạy: “Tùy ý ngươi hỏi”. Cưu La hỏi: “Tôi nghe đức Cù Đàm thông thạo 3 Cách cúng tế, 16 đồ tế, mà chính các bậc tiên túc kỳ cựu cựu trong chúng tôi ai biết được. Nay chúng tôi muốn dâng một tế lễ lớn, và đã bày biện sẵn 500 bò đực, 500 đê đen, 500 bò cái, 500 nghé cái, 500 dê thiến, sắp sửa khởi tế, cho nên đến xin hỏi Ngài dạy cho, nếu biết được phép tế đó, thì việc tế lễ của chúng tôi sẽ thâu được nhiều quả báo và tiếng tăm đồn đãi, cả trời lẫn người ai cũng kinh phục”.
          Phật dạy: “Này Cứu La Đàn Đầu! Vào một thời lâu xa trong kiếp quá khứ, có vị vua dòng Sát-lợi, sau khi được làm lễ Quán đảnh tôn vương, vừa muốn thiết một tế lễ lớn, mới họp các quần thần mà phán rằng: Ta hiện giàu có, của cải dồi dào, thú ngũ dục không thiếu, ta tuy tuổi già nhưng bá quan dân chúng cường thịnh, không hề khiếp nhược và sẵn có kho tàng đầy đủ, nên ta muốn thiết một tế lễ thật lớn, các ngươi hãy nói ta nghe trong phép tế lễ phải cần thứ gì?” Các đại thần đứng lên tâu rằng: “ Tâu Đại vương, quả đúng như lời đại vương phán truyền, là nước ta giàu có, binh ta mạnh, kho tàng ta đầy dãy không thiếu gì, nhưng theo ý ngụ ý hạ thần, trong nhân dân hiện đang có nhiều người hung ác, làm điều phi
 
 

* Trang 274 *
device

pháp,nếu thiết tế lễ trong lúc này sợ không hiệp với pháp tế lễ, khác nào sai kẻ trộm rượt bắt kẻ trộm, việc sẽ không thành. Vã cũng xin Đại vương chớ có nghĩ rằng: Dân toàn là dân ta, mà muốn đánh, muốn mắng, muốn giết, muốn không gì cũng được, trái lại Đại vương nên mở lòng nhân hậu, đối với kẻ gần thì cấp cho những thứ cần thiết, đối với kẻ kinh doanh sinh sống thì cấp cho của cải, đối với kẻ sống nghề ruộng đất thì cung cấp cho trâu ghé, hạt giống để cho ai nấy tự do sinh nhai; vua không áp bức dâ, thời dân được yên ổn, lo nuôi con dạy cháu và đoàn tụ vui vẻ”.
          Này Cứu La Đàn Đầu! Vua kia nghe đại thần tâu như thế, thì lần lượt cấp áo cơm cho trẻ thân cận, cung cấp của cải cho kẻ bán buôn, cấp trâu cấp giống cho kẻ làm ruộng nên nhân dân ai tự lo kinh doanh nuôi sống, không còn xâm lấn não hại nhau và lo nuôi con dạy cháu, đoàn tụ vui vẻ. Lúc đã thí cấp xong, vua lại triệu đại thần đến nói: “Ta đã cấp thí cho nhân dân, ai nấy đầy đủ và lo nuôi con dạy cháu, doàn tụ vui vẻ rồi, bây giờ ta muốn thiết lễ đại tế các ngươi hãy nói ta rõ trong phép tế cần những thứ gì?” Đại thần tâu: “ Bây giờ Đại vương muốn thiết tế lễ thì cần nói cho nội cung biết”. Vua theo lời vào nói với nội cung xong, vua trở lại nói với đại thần: “Ta đã nói với nội cung , họ đều nói lại ta muốn cần vật gì cũng được”. Đại thần tâu: “đã nói với nội cung nhưng chưa nói với Thái tử, hoàng tử, đại thần,
 
 

* Trang 275 *
device

tướng sĩ biết”. Vua liền tin cho Thái tử, hoàng tử… biết. Mấy người này tâu vua: “Vua muốn tế lễ, thì nay đúng lúc rồi”. Vua lại nói lại với đại thần: “Ta đã nói với nội cung, Thái tử, hoàng tử, quần thần, tướng sĩ hay, vậy bây giờ ta muốn tế lễ, đã đúng lúc rồi”.
          Vua liền sắc dựng một ngôi nhà mới tại phía thành đông, rồi vào trong ấy, mặc áo da nai, dùng dầu thơm xoa cùng mình, lấy gạc nai đội lên và lấy phân bò bôi trên mặt đất, rồi ngồi nằm đều ở trên đó cùng với người đệ nhất phu nhân và vị đại thần Bà-la-môn, đồng thời chọn một con bò nái nặn lấy sữa, vua dùng 1 bát, phu nhân 1 bát, vị đại thần 1 bát, 1 bát cho hỏa chúng (người phục dịch), phần còn lại để cho bò con.
          Này Cứu La! Vua còn thành tựu được 8 pháp, vị đại thần thành tựu được 4 pháp. Tám pháp là: 1. Vua có được cha mẹ 7 đời đều chân chánh, không bị ai khinh dể; 2. Vua có dung mạo đoan chính ở trong dòng Sát-lợi; 3. Vua có giới đức hoàn toàn, trí tuệ đầy đủ; 4. Vua có tài năng tinh luyện đủ các kỹ thuật , cỡi voi, đi ngựa, chạy xe và cách chiến đấu đao mâu, cung tên; 5. Vua có uy lực lớn lao, thâu nhiếp cả các tiểu vương, không ai không phục tòng; 6. Vua nói năng tài giỏi, lời lẽ dịu hòa, nghĩa lý đầy đủ; 7. Vua có nhiều của cải, kho tàng dẫy đầy; 8. Vua đủ trí
 
 
 
 
 

* Trang 276 *
device

mưu quả cảm, không hề khiếp nhược, còn đại thần có đủ 4 pháp là thế nào? – Đại thần có được cha mẹ 7 đời chân chánh không bị ai khinh dễ; 2. Đại thần học đủ 3 bộ sách ngoại đạo, đọc tụng trôi chảy, tinh luyện và phân biệt rành rẽ các loại kinh thư sách vở u thâm của thế gian; 3.  Đại thần nói năng tài giỏi, lời lẽ ôn tồn, nghĩa lý đầy đủ; 4. Đại thần có đủ trí mưu quả, không hề khiếp nhược, hiểu mọi pháp tế tự. Đã thế, vua còn có 4 chỗ viện trợ, 3 pháp tế tự và có 16  đồ tế lễ.
          Vị Đại thần ở ngay tại nhà mới, đem 16 việc sau này để cởi mở tâm ý cho vua khỏi nghi ngờ rằng: 1. Nếu có ai nói nay vua muốn thiết đại tế mà chính vua cha mẹ 7 đời không chân chánh, thường bị người ta khinh dễ, thì lời nói đó chẳng đủ làm ô nhục vua, vì chính vua có đủ các điều đó; 2. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế mà chính vua nhan mạo xấu xí, không phải dòng Sát-lỵ, thì lời nói đó không đủ làm vua ô nhục, vì chính vua nhan mạo tốt đẹp; 3. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế mà chính vua thiếu giới đức, thiếu trí tuệ, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đủ giới đức trí tuệ; 4. Nếu có ai nói với vua muốn thiết đại tế mà chính vua không rành các kỹ thuật cỡi voi, đi ngựa, chạy xe, không hiểu rõ các thứ binh pháp, thì lời nói đó không đủ làm vua ô nhục, vì chính vua giỏi các điều đó; 5. Nếu có ai nói vua muốn thiết đại lễ mà chính vua

* Trang 277 *
device

oai lực không đủ nhiếp phục các tiểu vương, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì vua có đại oai lực; 6. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế mà chính vua nói năng vụng về, lời lẽ thô kịch, nghĩa lý thiếu hụt, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đủ các điều đó; 7. Nếu ai nói, vua muốn thiết đại tế mà chính vua của cải không có nhiều, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua giàu có của cải; 8. Nếu ai nói, vua muốn thiết đại tế mà chính vua trí mưu không có, chí ý khiếp nhược, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đủ trí mưu quả cảm không khiếp nhược; 9. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế mà không cho nội cung biết, lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đã cho nội cung biết; 10. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế  mà không nói cho thái tử, hoàng tử biết, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đã cho thái tử, hoàng tử biết; 11. Nếu có ai nói vua muốn thiết đại tế mà không nói cho quần thần biết, thì lời đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đã cho quần thần biết; 12. Nếu có ai nói vua thiết đại tế mà không nói cho tướng sĩ hay, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính vua đã cho tướng sĩ hay; 13. Nếu có ai nói vua thiết đại tế mà đại thần cảu vua, 7 đời cha mẹ không chân chánh, thường bị người khinh dễ thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chúng tôi (đại thần
 
 
 
 
 
 
 
 

* Trang 278 *
device

xưng) có cha mẹ chân chính; 14. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế mà đại thần cảu vua không học 3 bộ sách ngoại đạo, đọc tụng lấp vấp, không tin h luyện phân biệt các kinh thư thế gian, không giỏi tướng pháp, chiêm đoán cát hung, và không biết nghi lễ tế tự, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính tôi học đủ các thứ đó; 15. Nếu có ai nói, vua muốn thiết đại tế mà đại thần của vua nói năng không rành, lời lẽ thô kệch, nghĩa lý thiếu thốn, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính tôi rành các điều đó; 16. Nếu có ai hỏi, vua muốn thiết đại tế mà đại thần của vua trí mưu không có, ý chí khiếp nhược, mù mờ pháp nghi tế lễ, thì lời nói đó không đủ làm ô nhục vua, vì chính tôi có đủ các điều đó.
          Này Cứu La Đàn Đầu! Vua có 16 điều nghi thì vị đại thần áy lấy 16 việc trên để giải mở ý vua, xong, lại đem 10 hạnh này để chỉ rõ sự ích lợi cho vua, vị đại thần tâu: Trong lúc vua tế lễ, có các người tạo nghiệp sát sinh, hay không sát sinh đến, đều nên đem tâm bố thí bình đẳng mà ban cấp tất cả, nếu là người sát sinh mà cũng được ban cấp thì họ sẽ tự biết, còn nếu người khong sát sinh mà được ban cấp, thì họ sẽ nghĩ, nhờ không sát sinh được bố thí; hoặc có người trộm cắp, tà dâm, nói hai lưỡi , nói ác, nói dối, nói thêm bớt thêu thùa, tham lam, tật đố, tà kiến đến cũng đều ban cấp cho, tất cả họ tự biết;

* Trang 279 *
device

còn những người không trộm cắp v.v… đến, mà cũng ban cho, tất họ sẽ nghĩ, nhờ không trộm v.v… mà được bố thí. Xin vua ban hành tâm bình đẳng bố thí như vậy.
          Này Cứu La Đàn Đầu! Vua Sát-lỵ, lúc đó, ở trong nhà mới sinh tâm hối tiếc 3 điều này, và đều được vị đại thần, giải thích, vua hối tiếc rằng: “Nay ta muốn đại tế, và hiện đang thiết đại tế như vầy, của cải hao tổn nhiều quá”. Nhưng vị đại thần tâu: “vua đã thiết đại tế tức là vua đã bố thí, sẽ bố thí, hiện bố thí, đó là một cách tế tự đem lại nhiều phước đức, xin vua chớ hối tiếc”.
          Này Cứu La Đàn Đầu! Sau đó, vua Sát-lỵ, mới trọn ngày rằm trăng tròn, ra khỏi nhà mới, đến trên một chỗ sân trông trước nhà, đốt một đống lửa to, và tay cầm bình dầu rưới lên trên lửa, miệng xướng” “cho, cho”. Phu nhân hoàng hậu nghe vua làm việc tế lễ, nên rủ nhau mang nhiều tài bảo đến tâu rằng: ‘Tâu Đại vương, xin dâng các tạp bảo này, giúp (viện trợ) Đại tế lễ”. Vua liền bảo: “Thôi, thôi! Thế là các người đã cúng dường ta rồi”. Các phu nhân thể nữ tự nghĩ: “Chúng ta không nên của cải này trở về nội cung làm chi, để sẵn đây nếu khi Đại vương thiết đại tế ở phía đông, các phu nhân, thể nữ liền đem bảo vật đó giúp vào.Tiếp đến các thái
 
 
 

* Trang 280 *
device

tử, hoàng tử, nghe vua làm việc tế lễ, họ cũng đem nhiều tài bảo đến tâu: “xin đem các bảo vật giúp vua tế lễ”. Vua cũng bảo: “Thôi, thôi, thế là các ngươi đã cúng dường ta rồi, ta cũng sẵn có nhiều của đủ để tế lễ rồi”. Các thái tử, hoàng tử tự nghĩ: “Ta không nên đem bảo vật này trở lui nữa, chờ nếu vua thiết đại tế ở phía nam, ta đem giúp vào”. Rồi cứ như thế, các đại thần cũng đem bảo vật đến xin giúp vua tế lễ ở phía tây, các tướng sĩ thì đem bảo vật đến xin giúp vua tế lễ ở phía bắc.
          Này  Cứu La Đàn Đầu! Trong lúc vị vua kia tế lễ, không có giết bò, dê và các loại chúng sinh mà chỉ dùng sữa, dầu, mật, đường để tế thôi. Và lúc tế, vua luôn luôn được hoan hỷ, lúc đầu như lúc giữa, lúc giữa như lúc sau. Như thế là thành tựu phép tắc tế lễ.
          Vua Sát-lợi, sau khi đã đại tế lễ rồi, cắt bỏ râu tóc, mặc 3 pháp y, xuất gia hành đạo, tu 4 tâm vô lượng (1), khi lâm chung được sinh lên cõi trời Phạm thiên; Phu nhân sau khi đại bố thí rồi cũng cắt tóc xuất gia, tu 4 hạnh tốt (2) và lâm chung cũng được sinh lên cõi trời Phạm thiên; Đại thần, Bà-la-môn sau khi đã dạy vua tế lễ 4 phương, tự mình cũng đại bố thí rồi cắt tóc xuất gia tu 4 hạnh tốt và khi lâm chung cũng được sinh lên cõi trời Phạm thiên.
 
 
 
 
 
 
 
 
(1)Tứ vô lượng tâm: Từ, Bi, Hỷ, Xả, rải khắp mọi nơi không hạn lượng.
(2)4 Phạm hạnh tức 4 tâm vô lượng.
 
 

* Trang 281 *
device

Này Cứu La Đàn Đầu! Ý ngươi nghĩ thế nào về vua Sát-lợi nhờ 3 cách tế tự và 16 đồ tế mà thành tựu việc đại tế lúc đó? Cứu La nghe Phật hỏi, nhưng lặng thinh không đáp. Người Bà-la-môn nói với Cưu La: “Đức Sa-môn Cù Đàm vừa giảng rất thâm diệu, sao đại sư lặng thinh không trả lời?
          Cứu La đáp: “Lời của đức Sa-môn Cù Đàm nói rất thâm diệu, không phải ta không thừa nhận, nhưng sở dĩ ta lặng thinh và còn đang suy nghĩ: “Sa-môn Cù Đàm kể lại việc vừa rồi mà không nói rõ đã nghe từ đâu, nên ta ngờ rằng chính Sa-môn Cù Đàm là vua Sát-lợi xưa kia? Không thì cũng là đại thần Bà-la-môn thuở đó?” Phật dạy: “ Này Cứu La! Ngươi quán sát Như Lai như vậy rất đúng. Ngươi chớ nghĩ vua Sát lợi thiết lễ đại tế thuở đó là ai đâu khác, chính là ta đó, lúc đó đã triệt để bố thí tất cả”.
          Cứu La thưa hỏi: chỉ có 3 việc tế tự và 16 đồ tế ấy là được phúc báo, ngoài ra còn phúc báo nào hơn nữa không?
          Phật dạy: có, nên biết cúng dường chúng tăng thường xuyên, thì phước quả lớn hơn.
          Lại hỏi: còn có phước quả nào hơn phước quà cúng dường Chúng tăng nữa không?
          Phật đáp: có, nếu biết xây cất Tăng phòng nhà cửa cho Chiêu- đề-tăng (1)ở.
 
 
 
 

(1)Chiêu đề tăng tức là thập phương tăng, tăng chúng từ 10 phương.
 

* Trang 282 *
device

Lại hỏi: còn có phước quả nào hơn sự tế cúng dường Chúng tăng, lập Tăng phòng nữa không?
          Phật đáp: có nếu sinh tâm hoan hỷ , tự miệng xướng lên rằng: tôi quy y Phật, tôi quy y Pháp, tôi quy y Tăng.
          Lại hỏi: có phước quả nào hơn sự quy y Tam bảo nữa không?
          Phật đáp: có, nếu đem tâm hoan hỷ thọ trì 5 cấm giới, nguyện trọn đời không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu.
          Lại hỏi: còn phước quả nào hơn sự tế tự cho đến thọ ngũ giới nữa không.
          Phật đáp: có, nếu biết đem từ tâm thương tưởng hết thảy chúng sinh trong khoảnh khắc như thời gian vắt xong sữa bò.
          Lại hỏi: có phước báo nào hơn sự tế tự cho đến phát từ tâm nữa không?
          Phật đáp: có, nếu gặp thời đức Như Lai xuất hiện thế gian mà có người xuất gia hành đạo theo Phật pháp, giới đức đầy đủ, cho đến chứng được tam minh (1) diệt các si ám, phát hiện tuệ minh nhờ cố gắng không phóng túng và ưa chỗ nhàn tịnh suy ngẫm, nên phước đức này hơn cả.
 
 
 
 
 
 
(1) Tam minh là 3 điều sáng suốt: Túc mạng minh, trí biết tiền kiếp; Thiên nhãn minh, thấy suốt không gian vũ trụ; Lậu tận minh, trí tuệ dứt hết vô minh.
 

* Trang 283 *
device

Cứu La bạch Phật: “Thôi bây giờ các loại bò, dê, mỗi thứ 500 con, con đều thả hết cho nó tự do đi kiếm nước, kiếm cỏ sinh sống, từ nay con xin quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng. Xin Phật cho con được làm kẻ Ưu bà tắc trong giáo pháp của Ngài, con nguyện từ nay suốt đời không giết, không trộm, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu và ngưỡng mong Phật và địa chúng, ngày mai nhận lời thỉnh cầu của con”. Đức Thế Tôn làm thinh tỏ dấu nhận lời. Cứu La Đàn Đầu thấy Phật làm thinh nhận lời, liền đứng dậy đảnh lễ Phật, đi quanh Phật 3 vòng, rồi trở về nhà lo liệu cúng dường, đủ các thứ hào thiện.
          Sáng ngày mai, đến giờ, đức Thế Tôn cùng 1.250 đại Tỷ-kheo mang y cầm bát, đến nhà ông Cứu La Đàn Đầu. Lúc an tạo xong, ông Cứu La tự tay bưng sớt đồ ăn cúng dường Phật và Tăng chúng. Khi ăn xong, rửa bát, rửa tay yên rồi, Phật thuyết cho ông Cứu La nghe bài tụng rằng:
Tế lửa là hơn cả các lối tế,
Đọc là hơn cả các lối phúng tụng,
Vua là hơn cả trong mọi người,
Biển là hơn cả trong các giòng nước,
Mặt trăng là hơn cả trong các sao,
Mặt trời là hơn cả trong các ánh sáng,
Từ trên dưới đến 4 phương,
Gồm có bao nhiêu sinh vật,
 

* Trang 284 *
device

Chư thiên cho đến nhân loại,
Duy Phật là bậc hơn cả.
Vậy ai muốn cầu đại phước,
Hãy cúng dường chánh giác Phật.
          Ông Cứu La đặt một chỗ nhỏ ngồi hầu trước Phật, Phật lần lược thuyết cho ông nghe các pháp ích lợi vui mừng về bố thí, trì giới, phước báo sinh lên cõi trời, và chỉ rõ tính ái dục là đại hoạn, hoặc lậu là pháp chướng đạo, duy giải thoát là hơn cả, và giải bày các pháp hạnh thanh tịnh. Khi Phật biết ông Cứu La đã có một chí ý nhu thuần, đã nhẹ bớt ấm cái (1), dễ điều phục, nên theo như thông lệ của chư Phật dạy tiếp cho ông pháp Tứ đế. Ngay tại chỗ, ông được viễn ly trần cấu, được pháp nhãn thanh tịnh, như tấm vải trắng dễ nhuộm sắc màu. Ông Cứu La cũng thế, ông được thấy pháp, chứng pháp, đắc quả, tâm thần trú định, không còn sợ hãi, mình tin lấy mình chứ không còn tin ai (2).
          Ông lại bạch Phật: “một lần nữa, con xin quy y Phật, Pháp, Tăng, cầu Phật cho con được làm kẻ Ưu-bà-tắc ở trong chánh pháp, nguyện từ nay về sau, suốt đời không giết, không trộm, không tà dâm, không dối, không uống rượu, và ngưỡng mong Thế
 
 
 
 
 
(1)Ấm cái là điều ngăn che tâm trí, gồm 5 ấm là Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức; 5 cái là Tham dục, Sân nhuế, Thụy miên, điệu hối và nghi pháp.
(2)Không còn tin ai, có nghĩa mình tự tin mình đã chứng ngộ, đã đượcn vô úy, chớ không phải là vịn lấy điều chứng ngộ, vô úy của người làm của mình. Khi kiến đạo thì đủ sức tự tin vậy.
 

* Trang 285 *
device

Tôn nhận cho con cúng dường trong 7 ngày”. Phật làm thinh nhận lời. Trong 7 ngày liền, ông Cứu La tự tay bưng sớt đồ ăn cúng dường Phật và Chúng tăng. Qua hết 7 ngày, Phật đi du hóa nhân gian, và không bao lâu thì ông Cứu La mệnh chung. Lúc đó có nhiều vị Tỷ-kheo nghe tin ông Cứu La mệnh chung tự nghĩ: Ông ta mệnh chung sẽ sanh về nơi nào? Họ liền đến đảnh lễ chân phật, ngồi một bên thưa hỏi Phật điều đó. Phật dạy: người kia nhờ tu hạnh thanh tịnh, thành tựu các pháp môn, đối với giới pháp chẳng có điều chi vi phạm, lại nhờ đoạn được 5 kiết sử hạ phần (1) nên sẽ được hiện chứng Niết-bàn ở tại cõi trời Sắc giới chứ không sinh lại nhân gian này nữa.
          Các Tỷ-kheo nghe Phật dạy xong, hoan hỷ phụng hành.
 
 
 
 
 
 
 
*
 
*               *
 
 
 
(1) Năm kiết sử hạ phần là tham, sân, thân kiến, giới thủ, nghi.
 

* Trang 286 *
device

 
Kinh Trường A Hàm