LOGO VNBET
Chỉ ra mười tập nhân và sáu giao báo
 
Tóm nêu danh mục
 A-nan, thỉ đẳng giai thị … thọ lục giao báo.
- Giải thích : Trong mục 4 này, Phật chỉ dạy về nhân quả của ba đường dữ là : địa ngục, súc sinh, ngạ quỷ, nghĩa là dạy cho chúng sinh gây mười tập nhân, nên phải chịu sáu giao báo. Tập nhân là cái nhân của sự huân tập; mỗi hành động của con người, như việc làm, lời nói và nhất là ý nghĩ, đều huân tập thức thứ Tám. Do sự huân tập thường xuyên theo một chiều hướng như nhau, nên ảnh hưởng đến quả dị thục nơi thức thứ Tám rất mạnh, tạo thành các nghiệp báo. Thức thứ Tám như một cái kho, không phân biệt thiện ác; đưa vào nhiều đồ xấu, thì cái kho hình thành kho đồ xấu; đưa vào nhiều đồ tốt, cái kho hình thành kho đồ tốt; khi đưa vào đồ tốt, khi đưa vào đồ xấu, thì cái kho hình thành có cả đồ tốt và đồ xấu. Mỗi tâm niệm đều có huân tập thức thứ tám, tâm niệm xấu nhiều, thì hình thành quả báo xấu; tâm niệm tốt nhiều, thì hình thành quả báo tốt; tự mình gây nhân, rồi tự mình chịu quả; chứ không cần có ai thưởng phạt gì cả.
Khai thị mười tập nhân
Vân hà thập nhân … lý ư cự hải.
- Giải thích : Mười tập nhân là những tâm niệm liên tục, thành lập quán về dâm dục, về tham lam, về ngã mạn, về nóng giận, về lừa gạt, về thù oán, về ác kiến, về vu vạ,

 

* Trang 560 *
device

về kiện thưa, nó phát sinh ra những quả báo rất đáng ghê sợ, trong các địa ngục.
Tóm nêu sáu giao báo
 Vân hà lục báo … căn xuất.
- Giải thích : Chúng sinh huân tập những điều xấu vào thức thứ Tám, nên phải chuốc lấy những ác báo nơi sáu căn.
Khai thị sáu giao báo
 Vân hà ác báo … vi yển vi ngưỡng.
- Giải thích : Trong lúc lâm chung, khi nghiệp cũ chưa rời hẳn, quả báo mới chưa hiện thành, thì nơi ý thức người chết, theo sự huân tập, hiện ra những cảnh rất đáng ghê sợ; thế gọi là giao báo. Trong đoạn này, Phật phân tích sáu giao báo, theo sáu căn để cho dễ hiểu, thực tế thì ác nghiệp đã gây nên thường phức tạp, nên giao báo thường cũng phức tạp.
Phật dạy về địa ngục, theo những quan niệm của thế gian lúc bấy giờ. Ví dụ, hàng ngày ta thấy con giun đất, chui ra khỏi mặt đất, gặp trời nắng thì lăn ra chết, nhưng chúng ta không tưởng tượng được, nỗi đau khổ của con giun đất lăn ra chết như vậy; sự thật thì cái đau khổ đó, tức là cái đau khổ trong địa ngục lửa hồng, không có gì khác và cũng không có người nào đem nhốt vào địa ngục cả. Song, Phật tả cảnh địa ngục, hình như lấy thân người mà chịu các đau khổ, là cốt để cho những chúng sinh ngoan cường biết sợ và tìm cách sửa chữa.

 

* Trang 561 *
device

Kết luận nói về tập nhân, giao báo khi toàn, khi khuyết và đáp lại là gây nghiệp riêng mà có đồng phận chung.
A-nan, thứ danh địa ngục … phi bản lai hữu.
- Giải thích : Trong đoạn này, Phật chỉ dạy mười tập nhân và sáu giao báo, đều là những nhân quả do sự mê vọng của chúng sinh tạo thành. Chúng sinh đem những tâm niệm xấu huân tập thức thứ tám thì thức thứ tám theo sự huân tập ấy, mà hiện ra những quả báo xấu; quả báo xấu nhiều hay ít, tùy sự huân tập nhiều hay ít. Các chúng sinh gây những nghiệp dữ như nhau, thì hưởng thụ những cảnh giới như nhau, đó là cảnh giới đồng phận, nhưng cảnh giới nào cũng do thức thứ tám biến hiện như huyễn như hóa, bản lai không phải tự có.
Khai thị các dư báo
 Phục thứ A-nan … khả lân mẫn giả.
- Giải thích : Trừ những tội phá luật, phạm giới, hủy báng Phật pháp, làm tổn thương đến tuệ mạng của chúng sinh, nên phải chịu quả báo địa ngục trong nhiều kiếp; chúng sinh gây những nghiệp dữ khác, khi đã đền tội hết rồi, thì được lên làm các loài quỷ, để chịu những quả báo còn lại của các nghiệp dữ đã gây ra.
Đến khi dư báo trong loài quỷ đã chịu đủ, ác quả của các nghiệp dữ cũng đã hết rồi, thì mới lên làm súc sinh, trả lại các nợ cũ.
Nói tóm lại, những nhân quả trong ba đường dữ là địa ngục, ngạ quỷ và súc sinh, đều do tự tâm gây nhân và chuốc

 

* Trang 562 *
device

 
Giới Thiệu Kinh Thủ Lăng Nghiêm